Δωρεάν διόδια: Ποιοι και πού δεν πληρώνουν; Τι ισχύει στην Ευρώπη

Δεν πληρώνουν όλοι οι οδηγοί το ίδιο αντίτιμο στα διόδια. Για συγκεκριμένες κατηγορίες πολιτών προβλέπονται ατελείς διελεύσεις, δηλαδή δωρεάν πέρασμα από τους σταθμούς. Υπάρχει όμως μια σημαντική διευκρίνιση: Οι απαλλαγές αυτές αφορούν το ειδικό καθεστώς της Εγνατίας Οδού. Δεν πρόκειται για γενική απαλλαγή από τα διόδια της χώρας.

Τι επιβεβαιώνουν οι επίσημες πηγές

Το gov.gr, με υπεύθυνο φορέα το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, διατηρεί ενεργή την ηλεκτρονική υπηρεσία «Διέλευση μόνιμων κατοίκων από διόδια». Μέσω αυτής ο δικαιούχος υποβάλλει αίτηση για δωρεάν διέλευση από τα διόδια της περιοχής του.
Η Νέα Εγνατία Οδός, που διαχειρίζεται σήμερα τον αυτοκινητόδρομο, αναφέρει ότι οι ατελείς διελεύσεις για τους δικαιούχους μόνιμους κατοίκους παραμένουν σε ισχύ, κατόπιν εντολής των αρμόδιων υπηρεσιών του Υπουργείου.

24 δήμοι στο καθεστώς των μόνιμων κατοίκων

Σύμφωνα με την τρέχουσα ενημέρωση της Νέας Εγνατίας Οδού, το δικαίωμα αφορά τους μόνιμους κατοίκους των δήμων Αβδήρων, Αμυνταίου, Αλεξανδρούπολης, Άργους Ορεστικού, Αρριανών, Διδυμοτείχου, Ηγουμενίτσας, Ιάσμου, Καστοριάς, Κομοτηνής, Μαρώνειας–Σαπών, Μετσόβου, Νεστορίου, Μύκης, Ξάνθης, Ορεστιάδας, Παγγαίου, Πρεσπών, Σαμοθράκης, Σουλίου, Σουφλίου, Τοπείρου, Φιλιατών και Φλώρινας, καθώς και των οικισμών που ανήκουν σε αυτούς.

Οι ενδιαφερόμενοι υποβάλλουν ηλεκτρονική αίτηση για την ειδική κάρτα δωρεάν διελεύσεων. Χρειάζονται αντίγραφο ταυτότητας, εκκαθαριστικό του προηγούμενου έτους που αποδεικνύει τη μόνιμη κατοικία και άδεια κυκλοφορίας για κάθε όχημα που θα χρησιμοποιηθεί.

Η δωρεάν διέλευση δεν ενεργοποιείται με μια απλή δήλωση κατοικίας σε έναν από τους δήμους. Προηγείται η διαδικασία και ο έλεγχος των δικαιολογητικών.

Τι ισχύει για ΑμεΑ και ανέργους

Το gov.gr ζητά κάρτα ανεργίας από τους ανέργους και δελτίο στάθμευσης ΑμεΑ από τα άτομα με αναπηρία. Η κυβερνητική ανακοίνωση του 2017, με την οποία ξεκίνησε το σύστημα, το περιγράφει ξεκάθαρα: η εφαρμογή φτιάχτηκε για την ελεύθερη διέλευση από τα διόδια της Εγνατίας και των κάθετων αξόνων της. Απευθύνεται σε ΑμεΑ, ανέργους και μόνιμους κατοίκους που καλύπτονταν από την υπουργική απόφαση.

Στην περίπτωση των ανέργων χρειάζεται προσοχή. Από τις επίσημες πηγές δεν προκύπτει ότι κάθε άνεργος μπορεί να δείξει την κάρτα ανεργίας σε οποιοδήποτε διόδιο της χώρας και να περάσει δωρεάν. Το καθεστώς συνδέεται με την Εγνατία Οδό και τους κάθετους άξονές της.

Όχι, δεν είναι δωρεάν σε όλους τους αυτοκινητόδρομους

Αυτό είναι το σημαντικότερο σημείο για τους οδηγούς. Η απαλλαγή δεν σημαίνει ελεύθερη διέλευση από κάθε σταθμό διοδίων στην Ελλάδα. Πριν υποθέσει κάποιος ότι δικαιούται, πρέπει να ελέγξει τρία πράγματα: Αν ανήκει σε επιλέξιμη κατηγορία, ποιος σταθμός καλύπτεται και αν απαιτείται προηγούμενη εγγραφή ή ειδική κάρτα.

Τι πληρώνουν οι οδηγοί σε άλλες πρωτεύουσες

Στην Ευρώπη η εικόνα διαφέρει. Σε πολλές πρωτεύουσες δεν πληρώνεις αντίτυμο στον αυτοκινητόδρομο αλλά «εισιτήριο εισόδου» στην πόλη ή ετήσιο πάσο για ολόκληρη τη χώρα.

Λονδίνο. Από τον Ιανουάριο του 2026 η ημερήσια χρέωση συμφόρησης είναι 18 λίρες αν πληρωθεί την ίδια μέρα ή νωρίτερα, και 21 λίρες αν πληρωθεί μέσα σε τρεις ημέρες μετά. Η χρέωση ισχύει Δευτέρα με Παρασκευή 07:00-18:00 και Σαββατοκύριακα και αργίες 12:00-18:00. Τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, που ήταν απαλλαγμένα, έχουν πλέον έκπτωση 25% μέσω Auto Pay.

Στοκχόλμη. Η φορολογία συμφόρησης εξαρτάται από την ώρα. Το ανώτατο ημερήσιο όριο είναι 135 κορώνες στην περίοδο αιχμής και 105 εκτός αυτής. Οι αυτοκινητόδρομοι της Σουηδίας είναι δωρεάν, ενώ οι κάμερες καταγράφουν αυτόματα τα οχήματα, και τα ξένα.

Όσλο. Οι δακτύλιοι διοδίων γύρω από την πόλη λειτουργούν χωρίς στάση. Ένα βενζινοκίνητο αυτοκίνητο πληρώνει 38 κορώνες εκτός ώρας αιχμής και 47 στις ώρες αιχμής, ενώ το ηλεκτρικό 21 και 26 αντίστοιχα. Με ετικέτα AutoPASS υπάρχει έκπτωση 20%.

Βιέννη και Αυστρία. Δεν υπάρχουν διόδια στον αυτοκινητόδρομο. Αντί γι' αυτά, ο οδηγός αγοράζει βινιέτα: 106,80 ευρώ για ολόκληρο το έτος, 12,80 ευρώ για 10 ημέρες και 9,60 ευρώ για μία ημέρα. Σε ορισμένες σήραγγες και ορεινές διαδρομές πληρώνεις επιπλέον. Όποιος οδηγεί χωρίς έγκυρη βινιέτα πληρώνει πρόστιμο 200 ευρώ.

Το συμπέρασμα είναι διπλό. Στην Ευρώπη η χρέωση συνδέεται συχνά με τη συμφόρηση και το περιβάλλον, όχι μόνο με τον δρόμο. Και η ελληνική απαλλαγή στην Εγνατία είναι στοχευμένη: Αφορά συγκεκριμένους δικαιούχους σε συγκεκριμένη διαδρομή.